PZO Ketar 135mm f/3.0 (Obiektyw Rzutnikowy) - PROJECT

ℹ️ Podstawowe Informacje Historyczne

• Producent: Polskie Zakłady Optyczne (PZO), Warszawa, Polska (lata 70.-80. XX w.)
• Oryginalne Przeznaczenie: Obiektyw rzutnika slajdów Diapol i podobnych
• Status: SUROWY BLOK OPTYCZNY DO KONWERSJI - wymaga pełnej mechanicznej adaptacji
• Docelowe Mocowanie: M42 (po konwersji DIY) → będzie wymagać adaptera M42-RF
• Typ: Stałoogniskowy (Długi Tele)
• Przeznaczenie dla formatu: Pełna klatka (FF)
• Efektywna ogniskowa na APS-C (R7): ~216mm
• Wersja: PZO "Ketar" - rzutnikowy obiektyw projekcyjny, metalowa obudowa, stała przysłona.

⚙️ Specyfikacja Techniczna (oryginalna/do konwersji)

• Ogniskowa: 135mm
• Maksymalna przysłona: f/3.0 (stała w oryginale - brak przysłony irysowej)
• Minimalna przysłona: f/3.0 (oryginał) → f/16 lub f/22 po dodaniu przysłony irysowej
• Konstrukcja optyczna: 3 elementy w 3 grupach (klasyczny triplet Cooke'a)
• Liczba listków przysłony: 0 (oryginał) → DO DODANIA podczas konwersji (6-12 listków)
• Minimalna odległość ostrzenia: Brak w oryginale → ~1.2-1.5 m po dodaniu helicoida
• Filtry: Ø52 mm lub Ø55 mm po adaptacji (do weryfikacji)
• Stabilizacja (IS): Nie
• Silnik AF: Manualny (po adaptacji)
• Waga: 250-350 g (oryginał) + helicoid (~400 g łącznie)
• Konstrukcja: Prosta, metalowa tuba projekcyjna - solidna baza do konwersji.

🔍 Opis i Charakterystyka

• Ogólny opis: PZO Ketar 135mm f/3.0 to polski bliźniak ŁZK Edara w dłuższej wersji. Zaprojektowany jako obiektyw projekcyjny do rzutników slajdów Diapol, po adaptacji staje się tanim "bokeh monsterem" o unikalnym charakterze. Jako triplet Cooke'a, oferuje klasyczny, wirujący, bąbelkowy bokeh (swirly soap-bubble) z silnym glow i wyraźną aberracją sferyczną. Długość 135mm zapewnia silną kompresję przestrzenną, co jeszcze bardziej potęguje efekt artystycznego rozmycia.
• Konstrukcja optyczna: Klasyczny triplet (3 elementy w 3 grupach) - prosta konstrukcja odpowiedzialna za charakterystyczne wady, które są jego największą zaletą artystyczną. Przy f/3.0 obraz będzie miękki, z niskim kontrastem i silnym "glow" wokół jasnych obszarów. Bokeh tworzy okrągłe bąbelki z wyraźnymi obrysami i wirującymi smugami na brzegach kadru. Kolory są zazwyczaj ciepłe i plastyczne, a obiektyw jest podatny na flary, co można wykorzystać kreatywnie.
• Mocne strony:
  • Unikalny, wirujący "soap-bubble" bokeh - prawdziwy "bokeh monster".
  • Bardzo długa ogniskowa po konwersji (216mm na APS-C) - unikalna w kolekcji.
  • Polski rodowód PZO - rzadki, kolekcjonerski egzemplarz.
  • Niski koszt w stosunku do efektu.
  • Satysfakcja z budowy własnego, długiego teleobiektywu artystycznego.
• Słabe strony/Wyzwania:
  • Wymaga pełnej, precyzyjnej konwersji mechanicznej (helicoid, mocowanie, przysłona).
  • Bardzo miękki obraz przy f/3.0 - nie nadaje się do fotografii wymagającej ostrości.
  • Długa minimalna odległość ostrzenia (~1.2-1.5m) może ograniczać zastosowania.
  • Niski kontrast i podatność na flary - cechy charakteru, ale nie zawsze pożądane.
  • Stała przysłona f/3.0 w oryginale (wymaga dodania irysowej dla kontroli głębi ostrości).

💡 Plan Konwersji i Pracy z Canon EOS R7

1. Etap Konwersji:
   • Dodanie helicoida M42 (30-50mm skoku) dla regulacji ostrości.
   • Montaż przysłony irysowej (6-12 listków) dla kontroli głębi ostrości.
   • Precyzyjne centrowanie układu optycznego - kluczowe dla jakości bokeh.
   • Kalibracja nieskończoności i skali odległości.
2. Praca na EOS R7:
   • Po konwersji stanie się SUPER TELE obiektywem ~216mm.
   • Ekstremalna kompresja i izolacja obiektu od tła.
   • Wymaga BARDZO stabilnego trzymania, statywu lub wysokich ISO.
   • Tryb Live View z powiększeniem niezbędny do precyzyjnego ostrzenia.
   • Eksperymentuj z tłem zawierającym punktowe źródła światła (liście, lampki) dla maksymalnego efektu bąbelkowego.

🎯 Zastosowania (po konwersji)

Na pełnej klatce (FF):

• Artystyczny portret tele (135mm) z wirującym bokeh.
• Fotografia botaniczna - kwiaty na tle listowia/świateł.
• Kreatywne abstrakcje ze światełkami miejskimi.

Na Canon EOS R7 (APS-C):

• Portret artystyczny (~216mm) z ekstremalną kompresją i izolacją.
• Kreatywne zbliżenia z daleka.
• Fotografia z charakterem - każdy kadr będzie niepowtarzalny.

📊 Porównanie z innymi "bokeh monsterami" w kolekcji:

Cecha	PZO Ketar 135mm f/3.0	ŁZK Edar 100mm f/2.8	Meyer Trioplan 100mm f/2.8
Ogniskowa	135mm (najdłuższa)	100mm	100mm
Typ Bokeh	Swirly Soap-Bubble	Soap-Bubble	Soap-Bubble
Intensywność Efektu	Bardzo wysoka (długa ogniskowa)	Bardzo wysoka	Bardzo wysoka
Wirujący Efekt	Tak (charakterystyczny)	Umiarkowany	Umiarkowany
Ostrość przy f/2.8-f/3	Bardzo miękka	Bardzo miękka	Bardzo miękka
Kraj Pochodzenia	Polska (PZO)	Polska (ŁZK)	NRD (Niemcy)
Status	Rzadki, kolekcjonerski	Kolekcjonerski	Kultowy, drogi
Cena (stan surowy)	Niska	Niska	Bardzo wysoka